Nhiều người dân hiện nay vẫn đang chủ quan cho rằng: “Tôi đã xây nhà trên đất ao, đất vườn từ năm 1994, đến nay đã hơn 30 năm thì hết thời hiệu xử phạt rồi, không ai làm gì được nữa”.
🛑 SỰ THẬT KHÔNG PHẢI NHƯ VẬY! Theo Nghị định số 123/2024/NĐ-CP và theo công văn số 2205/QLĐĐ-KSQLSDĐĐ ngày 26/5/2026 của Cục Quản lý Đất đai, người dân cần lưu ý các quy định mới nhất sau đây:
1️⃣ Thời hiệu xử phạt là 02 năm, nhưng tính từ khi nào?
- Đối với các hành vi vi phạm đang thực hiện (ví dụ: tự ý xây nhà trên đất vườn và vẫn đang sử dụng nhà đó), thời hiệu 02 năm chỉ bắt đầu tính từ thời điểm người có thẩm quyền phát hiện hành vi vi phạm và lập biên bản vi phạm hành chính.
- Nghĩa là, dù bạn đã vi phạm 10 năm hay 30 năm, nhưng nếu hôm nay cán bộ đến kiểm tra và lập biên bản, thì thời hiệu xử phạt mới chính thức bắt đầu được tính.
2️⃣ Cơ quan nhà nước “đã biết” qua hồ sơ không có nghĩa là hết thời hiệu
- Nhiều trường hợp người dân cho rằng trên bản đồ địa chính (năm 1998, 2008) đã ghi nhận là đất ở, hoặc khi đi làm Sổ đỏ đã kê khai rõ việc chuyển mục đích, thì coi như cơ quan chức năng đã biết và thời hiệu phải tính từ lúc đó.
- TUY NHIÊN, pháp luật quy định việc phát hiện vi phạm phải thông qua hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát thực tế. Căn cứ duy nhất để xác định thời điểm phát hiện vi phạm là Biên bản vi phạm hành chính do người thực thi công vụ lập theo quy định.
3️⃣ Hệ quả pháp lý
- Nếu bị phát hiện, người dân không chỉ đối mặt với mức phạt tiền mà còn có thể bị buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất (phá dỡ công trình vi phạm).
💡 Lời khuyên cho người dân: ✅ Hãy kiểm tra kỹ quy hoạch và mục đích sử dụng đất trước khi xây dựng. ✅ Nếu đã lỡ vi phạm từ trước, hãy chủ động tìm hiểu các thủ tục hợp thức hóa (nếu phù hợp quy hoạch) để tránh những rủi ro pháp lý đáng tiếc về sau.
Đừng để sự thiếu hiểu biết về pháp luật dẫn đến những thiệt hại lớn về tài sản!
