Đang tải...

lang-vi
lang-en
lang-vi
27/03/2023

Rút BHXH một lần: điều kiện, cách tính, thủ tục

Trả lời nhanh: Theo Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động chỉ được hưởng bảo hiểm xã hội một lần trong một số trường hợp như đủ tuổi nghỉ hưu chưa đủ 15 năm đóng, ra nước ngoài định cư, mắc bệnh hiểm nghèo. Trước khi nộp đơn, hãy cân nhắc bảo lưu để hưởng lương hưu.

Minh họa thủ tục hưởng bảo hiểm xã hội một lần

Bảo hiểm xã hội một lần là khoản tiền cơ quan bảo hiểm xã hội trả một lần cho người lao động đã chấm dứt tham gia, thay cho việc tiếp tục cộng dồn thời gian đóng để hưởng lương hưu. Từ ngày 01/7/2025, Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 thay thế Luật năm 2014 và thu hẹp đáng kể các trường hợp được rút một lần. Bài viết giải thích điều kiện, cách tính, thủ tục và những điều nên cân nhắc (các tình huống trong bài là tình huống giả định).

Ai được hưởng bảo hiểm xã hội một lần?

Theo khoản 1 Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, đã chấm dứt tham gia và có đề nghị được hưởng một lần nếu thuộc một trong các trường hợp:

Trường hợpĐiều kiện chínhCăn cứ
Đủ tuổi nghỉ hưuChưa đủ 15 năm đóng; có thể chọn hưởng trợ cấp hằng tháng thay vì một lầnđiểm a khoản 1 Điều 70
Ra nước ngoài để định cưCó giấy tờ chứng minh định cưđiểm b khoản 1 Điều 70
Mắc bệnhUng thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDSđiểm c khoản 1 Điều 70
Suy giảm khả năng lao độngTừ 81% trở lên hoặc khuyết tật đặc biệt nặngđiểm d khoản 1 Điều 70
Đã đóng trước ngày 01/7/2025Sau 12 tháng không thuộc diện bắt buộc, không tham gia tự nguyện và đóng chưa đủ 20 nămđiểm đ khoản 1 Điều 70; Điều 14 Nghị định 158/2025/NĐ-CP
Phục viên, xuất ngũ, thôi việc (lực lượng vũ trang)Không tiếp tục tham gia và không đủ điều kiện hưởng lương hưuđiểm e khoản 1 Điều 70

Như vậy, người bắt đầu đóng bảo hiểm xã hội từ ngày 01/7/2025 không được rút một lần chỉ vì nghỉ việc đủ 12 tháng; trường hợp này chỉ áp dụng cho người có thời gian đóng trước ngày Luật có hiệu lực.

Nên làm: Kiểm tra quá trình đóng trên ứng dụng VssID để biết mình có thời gian đóng trước ngày 01/7/2025 và tổng số năm đóng.

Cách tính tiền bảo hiểm xã hội một lần

Theo khoản 3 Điều 70, mức hưởng tính theo số năm đã đóng (không gồm phần ngân sách nhà nước hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, trừ trường hợp mắc bệnh hiểm nghèo hoặc suy giảm từ 81% trở lên theo khoản 4):

  • Mỗi năm đóng trước năm 2014: 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.
  • Mỗi năm đóng từ năm 2014 trở đi: 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.
  • Thời gian đóng chưa đủ một năm: bằng số tiền đã đóng, tối đa 02 tháng mức bình quân.

Ví dụ (giả định): người lao động đóng 3 năm trước 2014 và 5 năm từ 2014, mức bình quân tiền lương tháng (sau điều chỉnh) là 8 triệu đồng: (3 × 1,5 + 5 × 2) × 8 triệu = 116 triệu đồng. Thời điểm tính hưởng là thời điểm cơ quan bảo hiểm xã hội ban hành quyết định (khoản 5 Điều 70).

Nên làm: Ước tính số tiền trước, rồi so sánh với quyền lợi hưu trí và bảo hiểm y tế sẽ mất khi rút.

Thủ tục hưởng bảo hiểm xã hội một lần

  1. Chuẩn bị hồ sơ theo Điều 78 Luật Bảo hiểm xã hội 2024: sổ bảo hiểm xã hội, đơn đề nghị hưởng theo mẫu, giấy tờ chứng minh trường hợp của mình (giấy tờ định cư, giấy xác nhận bệnh, biên bản giám định…).
  2. Nộp hồ sơ cho cơ quan bảo hiểm xã hội khi đủ điều kiện, trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.
  3. Cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết trong 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ; nếu không giải quyết thì trả lời bằng văn bản nêu rõ lý do (khoản 2 Điều 79).

Nên làm: Giữ bản chụp hồ sơ và giấy hẹn; quá 07 ngày làm việc chưa có kết quả thì hỏi lại bằng văn bản.

Có nên rút bảo hiểm xã hội một lần không?

Trong đa số trường hợp, bảo lưu thời gian đóng có lợi hơn về lâu dài. Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động đủ tuổi nghỉ hưu và có từ đủ 15 năm đóng trở lên được hưởng lương hưu (Điều 64); người chưa đủ 15 năm khi đủ tuổi nghỉ hưu có thể chọn trợ cấp hằng tháng (Điều 23). Khi rút một lần, toàn bộ thời gian đóng trước đó không còn được tính cho lương hưu.

Nên làm: Chỉ rút một lần khi thật sự cần, ví dụ ra nước ngoài định cư hoặc mắc bệnh hiểm nghèo cần chi phí điều trị.

Bạn đang ở trường hợp nào?

Trường hợp của bạnNên làm gìLưu ý / rủi ro
Đã đóng trước 01/7/2025, nghỉ việc đủ 12 tháng, đóng chưa đủ 20 nămCân nhắc kỹ giữa rút một lần và bảo lưu; nếu rút, nộp hồ sơ theo Điều 78Mất thời gian đóng để tính lương hưu
Bắt đầu đóng từ 01/7/2025, nay nghỉ việcBảo lưu thời gian đóng, có thể đóng tự nguyệnKhông được rút một lần chỉ vì nghỉ việc 12 tháng
Sắp đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 nămXem xét đóng tiếp, đóng tự nguyện hoặc chọn trợ cấp hằng thángRút một lần có thể bất lợi hơn trợ cấp hằng tháng
Ra nước ngoài định cưChuẩn bị giấy tờ chứng minh định cư hợp lệGiấy tờ nước ngoài cần dịch, hợp pháp hóa theo quy định
Mắc bệnh hiểm nghèoXin giấy xác nhận bệnh của cơ sở y tế theo đúng danh mụcĐược tính cả phần ngân sách hỗ trợ đóng tự nguyện

Lời khuyên của luật sư

  1. Kiểm tra quá trình đóng trên VssID trước tiên để biết thời gian đóng trước và sau 01/7/2025, tránh nộp hồ sơ khi không đủ điều kiện.
  2. So sánh quyền lợi: tính tiền một lần và so với lương hưu, trợ cấp hằng tháng, thẻ bảo hiểm y tế khi nghỉ hưu.
  3. Yêu cầu doanh nghiệp chốt sổ đúng hạn khi nghỉ việc; còn nợ đóng thì quá trình đóng chưa được xác nhận đầy đủ.
  4. Không nhờ dịch vụ "rút hộ" thu giữ sổ, thông tin cá nhân; tự nộp qua Cổng Dịch vụ công hoặc cơ quan bảo hiểm xã hội để tránh bị lợi dụng.
  5. Giữ giấy tờ chứng minh trường hợp đặc biệt (định cư, bệnh, giám định) đúng mẫu, còn giá trị.

Sai lầm thường gặp

  • Nghĩ rằng cứ nghỉ việc 12 tháng là rút được → bị từ chối nếu chỉ đóng từ 01/7/2025 → đối chiếu điểm đ khoản 1 Điều 70.
  • Rút một lần khi gần đủ 15 năm đóng → mất cơ hội hưởng lương hưu → cân nhắc đóng tiếp hoặc đóng tự nguyện.
  • Sổ chưa được chốt do doanh nghiệp nợ đóng → hồ sơ chậm giải quyết → yêu cầu doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ hoặc khiếu nại.
  • Giao sổ, căn cước cho người lạ "làm hộ" → rủi ro bị chiếm đoạt tiền → tự thực hiện hoặc ủy quyền có văn bản cho người tin cậy.

Giấy tờ nên chuẩn bị

  • Sổ bảo hiểm xã hội (đã chốt quá trình đóng).
  • Đơn đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo mẫu.
  • Giấy tờ theo trường hợp: giấy tờ định cư ở nước ngoài; giấy xác nhận bệnh; biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động.
  • Thẻ căn cước; thông tin tài khoản ngân hàng nhận tiền.

Câu hỏi thường gặp

Tôi bắt đầu đi làm và đóng bảo hiểm xã hội từ tháng 8/2025, nay nghỉ việc thì có rút một lần được không?

Thông thường là không, vì trường hợp nghỉ việc sau 12 tháng chỉ áp dụng cho người có thời gian đóng trước ngày 01/7/2025. Bạn được bảo lưu thời gian đóng và nên cân nhắc tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện để tiếp tục cộng dồn.

Rút bảo hiểm xã hội một lần mất bao lâu?

Cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết trong 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo khoản 2 Điều 79 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Bạn nên nộp đủ giấy tờ ngay từ đầu để không bị yêu cầu bổ sung.

Tôi đóng được 14 năm, có nên rút một lần không?

Bạn nên cân nhắc kỹ, vì chỉ cần đủ 15 năm đóng và đủ tuổi nghỉ hưu là được hưởng lương hưu theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Hãy tính phương án đóng tiếp hoặc đóng tự nguyện trước khi quyết định rút.

Ra nước ngoài định cư thì cần giấy tờ gì để rút một lần?

Ngoài sổ bảo hiểm xã hội và đơn đề nghị, bạn cần giấy tờ chứng minh việc ra nước ngoài định cư theo hướng dẫn của cơ quan bảo hiểm xã hội. Giấy tờ bằng tiếng nước ngoài cần được dịch sang tiếng Việt theo quy định.

Căn cứ pháp lý

Xem thêm: Cách tính tiền thai sản · Ngày nghỉ phép năm của người lao động · Hết thai sản muốn nghỉ thêm

Khi nào nên gặp luật sư

  • Doanh nghiệp nợ đóng, không chốt sổ khiến bạn không thể giải quyết chế độ.
  • Hồ sơ bị từ chối và bạn cho rằng mình đủ điều kiện.
  • Bạn đang cân nhắc giữa rút một lần, bảo lưu và đóng tự nguyện với nhiều năm đóng.
  • Có tranh chấp về quá trình đóng, mức lương đóng bảo hiểm xã hội.

Luật Hà Sơn Bình có thể rà soát quá trình đóng, tư vấn phương án có lợi và hỗ trợ khiếu nại khi quyền lợi bảo hiểm xã hội bị ảnh hưởng. Liên hệ hotline/Zalo 0865.11.12.18 hoặc đến VPGD: Số 09, Liền Kề 02, KĐT Roman Plaza, phường Đại Mỗ, TP Hà Nội.

Biên soạn: Ban biên tập Luật Hà Sơn Bình.

Bài viết cung cấp thông tin pháp luật chung, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng vụ việc cụ thể.

Bài viết liên quan

message zalo